ابراهيم اصلاح عربانى
386
كتاب گيلان ( فارسى )
فراغت از تحصيل در واحدهاى مورد نياز به خدمت مشغول شوند . بدينترتيب اميد مىرود در آينده ، ادارهء امور تعاونيها به خود اعضاء واگذار شود و كارشناسان منابع طبيعى به عنوان ناظر و نمايندهء منابع طبيعى بر حسن اجراى طرح جنگلدارى وسيلهء شركتهاى تعاونى نظارت نمايند خصوصا آنكه بر اساس مفاد اساسنامهء مربوطه : شركتهاى تعاونى علاوهبر وظيفهء اجراى طرحهاى جنگلدارى براساس طرحهاى مصوب سازمان جنگلها ، انجام كليهء امور كشاورزى در منطقه از قبيل دامدارى ، پرورش ماهى ، پرورش قارچ ، زنبوردارى ، پرورش كرم ابريشم ، تأسيس كارخانههاى خوراك دام ، و صنايع توليدى از قبيل كارخانههاى چوببرى ، نئوپان ، چوبخشككنى ، مبلسازى و ساير صنايع وابسته به آن را نيز عهدهدار مىباشند . افزايش بهرهورى و اقتصادى بودن تعاونيهاى جنگل عليرغم رعايت كليهء اصول اقتصادى و صرفهجوئى زياد در هزينهها ، طرحهاى جنگلدارى عموما فاقد بازدهى هستند حتى طرحهاى احيائى ( شامل جنگلهاى كمبازده و مخروبه ) كه به شركتهاى تعاونى واگذار مىگردد غالبا تراز منفى دارند مگر طرحهائى كه شامل جنگلهاى تجارتى بوده و يا از ارزش افزودهء بخش صنعت نيز بهرهمند گردند و يا در حقيقت كليهء مراحل توليد آنها زير پوشش مديريت واحد قرار گرفته باشد . زيرا در واحدهاى كوچك با توجه به كم بودن حجم عمليات بهرهبردارى بالطبع از كيفيت مكانيزاسيون كاسته شده يا ماشينهاى سنگين جنگلى بلا استفاده خواهند ماند كه در هردو حال نتيجهء آن افزايش هزينهء كار تعاونى و كاهش سوددهى يابيلان منفى طرح خواهد بود . بنابراين رعايت اصل اقتصادى بودن كار شركتهاى تعاونى جنگل منوط به اجراى هماهنگ تمامى مراحل توليد اعم از مرحلهء توليد بيولوژيكى تا مرحلهء توليد صنعتى است و تنها مجرى و يا مجريانى خواهند توانست هزينههاى لازم را تحمل نمايند كه از ارزش بخش صنعت و بهرهورى بهينهء تمام محصولات جنگلى برخوردار باشند ؛ و يا براى استفاده كامل از نيروى كار و ديگر عوامل توليد موجود در حوزهء تعاونى به ديگر وظايف و اهداف مندرج در اساسنامهء شركت از قبيل تأسيس كارخانههاى توليدى خوراك دام و صنايع وابسته به چوب و يا دامدارى مدرن و پرورش زنبور عسل ، قارچ ، ماهى ، كرم ابريشم و نوغاندارى و يا صنايع دستى رايج در هرمحل و حوزهء طرح و شركت تعاونى نيز توجه گردد . تا با تأمين اشتغال دائم براى كارگران محلى و جنگلنشين و افزايش درآمد خانوارهاى جنگلنشين از طرق گوناگون وابستگى آنان به جنگل كاهش يافته و يا به تدريج قطع گردد ، چه بسا در صورت افزايش درآمد ، جنگلنشينان با احساس نياز به استفاده از امكانات بهتر رفاهى و بهداشتى و آموزشى و فرهنگى و غيره به تدريج ، خانه و خانوادهء خود را از نقاط جنگلى به كنار جنگل و يا اراضى جلگهاى و روستاهاى مجاور جنگل و يا مراكز توليدى و صنعتى شركت منتقل نمايند . خلاصهء مواردى چند از اساسنامهء شركتهاى تعاونى جنگل الف - وظايف : 1 - بهرهبردارى و احياء جنگلها همراه با حفاظت جنگل براساس طرح مصوب جنگلدارى . 2 - تهيهء ماشينآلات بهرهبردارى و راهسازى ، تهيهء وسائل حملونقل ، مسكن و بهبود شرائط زندگى جنگلنشينان . 3 - پيشبينى و تهيهء وسائل ايمنى و اطفاء حريق جنگل و تأمين منابع آبى و مبارزه با آفات جنگل . 4 - انجام كارهاى دامدارى ، پرورش ماهى ، پرورش قارچ ، زنبوردارى ، نوغاندارى و پرورش كرم ابريشم . 5 - تأسيس كارخانجات خوراك دام و صنايع توليدى و كارخانجات صنايع وابسته به چوب . ب - تأمين منابع مالى مورد نياز شركت با استفاده از تسهيلات اعتبارى مؤسسات و مراجع دولتى و بانكها از طريق مزارعه و مضاربه و قرض الحسنه و استفاده از اعتبارات تبصرهء 3 و 5 و غيره و عضويت در اتحاديهء تعاونيها و شركتها براى مشاركت در امر سرمايهگذارى . ج - شرائط عضويت در تعاونى جنگل : 1 - ساكنين جنگل و قراء مجاور جنگلهاى حوزهء طرح مصوب سازمان جنگلها و مراتع كشور در حوزهء آبخيز مربوطه . 2 - در كارهاى اجرائى شركت شخصا فعاليت داشته باشد . 3 - عدم ممنوعيت و محدوديتهاى قانونى مانند خدمت نظام وظيفه و غيره . 4 - عدم عضويت در شركتهاى تعاونى جنگل مشابه . 5 - پرداخت حداقل بهاى 10 سهم . د - هيئت مديره : يكى از اركان شركت تعاونى جنگل هيئت مديرهء آن است كه تعداد اعضاء آن 5 نفر مىباشند . 4 نفر توسط مجمع عمومى عادى از ميان جنگلنشينان و روستائيان عضو شركت با رأى ديگر اعضاء انتخاب مىشوند و 1 نفر هم به عنوان رئيس هيئت مديره و مدير عامل توسط سازمان جنگلها و مراتع كشور با پيشنهاد ادارهء كل منابع طبيعى استان انتخاب و معرفى مىگردد . لازم به توضيح است كه هيئت مديره وظيفهء خود را افتخارا و بدون دريافت حقوق و دستمزد انجام مىدهد و چنانچه انجام وظيفهء محولهء به آنان مستلزم هزينهاى باشد شركت آن را پرداخت خواهد نمود . شركت تعاونى جنگل امير المؤمنين ( ع ) در جنگلهاى رادارپشتهء سياهكل دومين شركت تعاونى تأسيسشده در استان گيلان و يكى از تعاونيهاى بالنسبه موفق در انجام تعهدات و دستيابى به اهداف تعيينشده در طرح مصوب جنگلدارى بوده است كه جهت آگاهى بيشتر خلاصهاى از وضعيت و عملكرد آن تشريح مىشود : در اساسنامه شركتهاى تعاونى ابتدا اهم وظائف آنها ذكر گرديده است . پس از آن منابع مالى مورد نياز شركتها مشخص شده و آنگاه شرائط عضويت در شركتهاى تعاونى جنگل مورد بحث قرار گرفته است . در پايان تركيب هيئت مديره و چگونگى انتخاب آن شرح داده شده است . در اينجا خلاصهاى از موارد مهم اساسنامه را در مراحل يادشده براى اطلاع خوانندگان توضيح مىدهد :